Changes Ahead for the Deposit System Aim to Boost Collection Rates

Poland’s deposit-return system is expanding with off-site vending machines, direct card refunds, and bulk collection points to meet strict EU recycling targets.

System Expansion and Direct Card Refunds

Idą zmiany w systemie kaucyjnym. Ich cel to zwiększenie poziomu zbiórki

System kaucyjny w Polsce ma się intensywnie rozbudowywać. Operatorzy chcą stawiać więcej automatów poza sklepami, m.in. na osiedlach i terenach wspólnot mieszkaniowych, a zwrot kaucji ma trafiać bezpośrednio na kartę płatniczą.

Rozbudowa systemu ma dotyczyć nie tylko liczby punktów zbiórki, ale także sposobu korzystania z nich. Obok standardowych automatów mają pojawiać się urządzenia umożliwiające oddanie wielu opakowań jednocześnie, a operatorzy pracują również nad rozwiązaniami opartymi na aplikacjach mobilnych i opaskach RFID. Zmiany mają zwiększyć dostępność zwrotów i ułatwić odzyskiwanie kaucji.

Growing Share of Automated Returns

Coraz więcej zwrotów odbywa się przez automaty

Na koniec czerwca w Polsce działało 64 tys. punktów zbiórki, jak wynika z danych resortu klimatu. W blisko 14 tys. z nich, czyli w 21 proc., funkcjonowały automaty. Jednocześnie to właśnie te urządzenia zbierają 87 proc. opakowań oznaczonych znakiem kaucji.

Poza sklepami działa również ponad 200 punktów zbiórki zlokalizowanych na miejskich osiedlach, w miejscowościach turystycznych oraz zakładach pracy. Z informacji przekazanych przez operatorów wynika, że w najbliższych latach w Polsce może pojawić się co najmniej kilka tysięcy maszyn zwracających kaucję bezpośrednio na kartę płatniczą.

Direct Card Refunds and Local Solutions

Zwrot kaucji ma trafiać prosto na kartę

Operatorzy pracują nad nowymi formami rozliczania kaucji. Chodzi m.in. o zwrot środków bezpośrednio na kartę płatniczą, a także rozwiązania oparte na aplikacjach mobilnych i opaskach RFID. Takie rozwiązania rozwija już Kaucja.pl. Firma poinformowała, że instaluje butelkomaty umożliwiające zwrot kaucji na kartę płatniczą m.in. na terenach spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych. W Warszawie i okolicach ma uruchomić ponad 500 takich urządzeń, a w perspektywie 3-4 lat planuje dojść do 4 tys. takich automatów w skali kraju.

Bottle Vending Machines Closer to Residents

Butelkomaty bliżej mieszkańców

Nowe urządzenia mają pojawiać się nie tylko przy sklepach. Operatorzy planują rozwój sieci automatów także na osiedlach oraz na terenach spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych. Podobny kierunek przyjęła również PolKa, czyli Polska Kaucja. Operator uruchamia automaty stojące na osiedlach, w których kaucja zwracana jest na kartę płatniczą. Takie maszyny działają już m.in. w Zamościu i na warszawskiej Białołęce, a sieć tych urządzeń ma być dalej rozwijana.

Kilka urządzeń zwracających kaucję bezpośrednio na kartę płatniczą w różnych częściach Polski planuje w najbliższym czasie uruchomić także firma Reselekt. Jak wskazano, takie automaty mogą zwiększyć wygodę korzystania z systemu w miejscach, gdzie urządzenie nie jest bezpośrednio powiązane z jednym sklepem, np. w lokalizacjach turystycznych i komunikacyjnych.

Handling Multiple Packages Simultaneously

Nie tylko pojedyncze butelki i puszki

Operatorzy zapowiadają również uruchomienie bardziej zaawansowanych maszyn. Chodzi o urządzenia, które pozwolą zwracać wiele opakowań jednocześnie. Takie rozwiązanie planuje m.in. PolKa.

Investment Costs and Challenges

Zwiększenie liczby urządzeń ma swoją cenę

Bardziej zaawansowane maszyny pozostają wyzwaniem dla sklepów. Operatorzy wskazują, że urządzenia przyjmujące wiele opakowań jednocześnie, a także pozwalające nadmuchać zgniecioną butelkę, są kosztowne. Wśród wyzwań wymienia się również większe rozmiary takich automatów, konieczność zapewnienia odpowiedniej przestrzeni oraz wyższe nakłady inwestycyjne. Wykorzystanie takich maszyn zależy od charakteru danej lokalizacji i potrzeb konkretnego partnera.

Meeting EU Collection Targets

Cel: Zwiększyć poziom zbiórki

Obecnie system kaucyjny w Polsce obsługuje sześciu operatorów, a od 2027 roku dołączą do nich dwaj kolejni. Do ich zadań należy organizowanie systemu od strony logistycznej i finansowej, w tym odbieranie opakowań z punktów zbiórki, z którymi współpracują, oraz przekazywanie kaucji pomiędzy uczestnikami systemu.

Jednym z głównych celów systemu jest osiągnięcie unijnych poziomów selektywnej zbiórki opakowań po napojach: 77 proc. do 2028 roku i 90 proc. od 2029 roku. Resort klimatu informował w lipcu, że do końca czerwca w ramach systemu zebrano ponad 2,3 mld opakowań, w tym 1,4 mld butelek PET i 900 mln puszek. Dla porównania, pod koniec maja było to 1,6 mld opakowań, a na koniec kwietnia 1 mld.

Summary of System Modifications

Zmiany w systemie kaucyjnym [PODSUMOWANIE]

Operatorzy systemu kaucyjnego rozwijają nowe formy zwrotu opakowań i kaucji, stawiając coraz mocniej na automaty działające poza sklepami. Zwrot środków na kartę płatniczą, rozwój urządzeń osiedlowych oraz plany wdrażania maszyn przyjmujących wiele opakowań jednocześnie mają zwiększyć wygodę korzystania z systemu. Zmiany te wpisują się w szerszy cel, jakim jest zwiększenie poziomu selektywnej zbiórki opakowań po napojach.