Poland’s Space Presence Expands as Five Researchers Are Honored Globally

The International Astronomical Union has named five Polish scientists and one Argentina-born researcher working in Poland after asteroids in the Solar System.

International Astronomical Union Honors Polish Researchers

Polska reprezentacja w przestrzeni kosmicznej właśnie znacząco się powiększyła. Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) ogłosiła najnowsze wydania oficjalnego biuletynu nazewnictwa obiektów Układu Słonecznego. Wśród wyróżnionych badaczy z całego świata znalazło się aż pięcioro naukowców z Polski, których nazwiska na zawsze wpisały się w mapę kosmosu.

W lipcu ukazały się dwa wydania biuletynu Międzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU) poświęconego nazwy obiektów w Układze Słonecznym, zatytułowanego „WGSBN Bulletin”, od nazwy grupy roboczej w strukturach IAU, zajmującej się tym zagadnieniem (grupa o nazwie: Working Group Small Bodies Nomenclature).

Tym razem w nazewnictwie planetoid skupiono się głównie na nazwiskach astronomów i innych naukowców z różnych krajów. Wyróżniono w ten sposób także pięcioro badaczy z Polski i jedną Argentynkę, która obecnie pracuje w Polsce.

Anna Łosiak and Meteorite Crater Research

Badaczka kraterów meteorytowych z własną planetoidą. Swoją planetoidę uzyskała Anna Łosiak (ur. 1982), geolożka planetarna z Instytutu Nauk Geologicznych PAN. Jej badania skupiają się na kraterach meteorytowych na Ziemi i innych ciałach niebieskich. Ostatnio zaangażowała się w próbę stworzenia Centrum Nauki Impakt Morasko w pobliżu kraterów meteorytowych Morasko w Poznaniu.

Planetoida (20160) Annałosiak znana była do tej pory pod oznaczeniem 1996 TH42. Została odkryta 8 października 1996 roku w Obserwatorium La Silla w Chile. Odkrywcą jest belgijski astronom Eric Wlter Elst (1936-2022), który ma na swoim koncie odkrycie kilku tysięcy planetoid co plasuje go w czołówce odkrywców indywidualnych tego rodzaju obiektów.

Emil Wilawer and Asteroid Physics

Fizyka planetoid i program LINEAR: Sukces Emila Wilawera. Kolejną „polską” planetoidą poszczycić może się Emil Wilawer (ur. 1993). To polski astronom zajmujący się fizycznymi właściwościami planetoid. Specjalizuje się w określaniu krzywych fazowych planetoid na podstawie gęstych krzywych blasku i rozproszonych danych z przeglądów takich, jak Gaia.

Asteroida (20322) Emilwilawer znana była pod oznaczeniem 1998 HZ20. Odkryto ją 20 kwietnia 1998 roku w obserwatorium w pobliżu Socorro w USA, w ramach amerykańskiego programu Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR).

Karolina Jadwiga Dziadura and the Yarkovsky Effect

Badania nad efektem Jarkowskiego: Karolina Jadwiga Dziadura w gronie wyróżnionych. Karolina Jadwiga Dziadura (ur. 1995) to z kolei polska astronomka, która w 2024 roku uzyskała doktorat z astronomii planetarnej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jej badania dotyczą efektu Jarkowskiego (zjawiska związanego z pochłanianiem i wypromieniowywaniem ciepła przez wirujące planetoidy, co wpływa na prędkość orbitalną obiektu). Bada też gęstości planetoid, a na podstawie zakryć gwiazd przez planetoidy i danych fotometrycznych ustala ich rozmiary, obrót, kształty.

Planetoida (20446) Karolinadziadura, nosząca też oznaczenie 1999 JB80, została odkryta 14 maja 1999 roku przez program LINEAR.

Krzysztof Langer and Space Dynamics

Dynamika kosmiczna i misje DART oraz Hera: Krzysztof Langer. Kolejnym Polakiem uhonorowanym wśród planetoid jest Krzysztof Langer (ur. 1989). Jest to polski astronom zajmujący się dynamiką planetoid, np. badaniami planetoidy podwójnej Didymos-Dimorphos w ramach misji DART i Hera.

Planetoida (20459) Krzysztoflangner znana jest od 9 września 1999 roku dzięki projektowi LINEAR.

Monika Kamińska and Arizona Observations

Obserwacje w Arizonie: Monika Kamińska doceniona przez IAU. Monika Kamińska (ur. 1982) to z kolei polska astronomka pracująca na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od wielu lat zajmuje się obserwacjami asteroid. Obecnie w szczególności odpowiada za obserwacje prowadzone Teleskopem Romana Baranowskiego (Poznański Teleskop Spektroskopowy 2) w Winer Observatory w Arizonie (USA).

Asteroida (20551) Monikakamińska, inne oznaczenie 1999 RE112, została odkryta przez program LINEAR 9 września 1999 roku.

Milagros Rita Colazo and Planetary Sciences

Z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza i jego Instytutem Obserwatorium Astronomicznego UAM związana jest także Milagros Rita Colazo. To Argentynka zajmujący się naukami planetarnymi, która obroniła doktorat w 2023 roku na Narodowym Uniwersytecie Cordoby, a obecnie jest na stażu podoktorskim w Poznaniu. Zajmuje się analizami krzywych fazowych planetoid (czyli wykresów pokazujących, jak zmienia się jasność planetoidy w zależności od kąta fazowego, czyli kąta między Słońcem, planetoidą, a Ziemią), fotometrią i wielkimi przeglądami nieba, takimi jak rozpoczynający się LSSTT.

Planetoida (20280) Colazo, znana pod oznaczeniem 1998 FQ49, została odkryta 30 marca 1998 roku w ramach programu LINEAR.